ԱՄԲ Հայաստանում

Ինչից սկսել ԱՄԲ-ին նախապատրաստվելը

ԱՄԲ-ն արտամարմնային բեղմնավորումն է․ ձվաբջիջները լաբորատորիայում բեղմնավորում են սերմնաբջիջներով, ապա սաղմը տեղափոխում արգանդ։ Մեթոդի անգլերեն անվանումն է in vitro fertilisation, կրճատ՝ IVF։ Այսպես է միջամտությունը նկարագրում NHS-ը։

Հայաստան ԱՄԲ-ի համար մեկնելուց առաջ սկսեք վերարտադրողաբանի խորհրդատվությունից։ Ուղարկեք քաղվածքները, հետազոտությունների արդյունքներն ու նախորդ բուժման մասին տեղեկությունները։ Խնդրեք բացատրել, թե ինչու են ձեզ առաջարկում հենց այս մեթոդը, ինչ այլընտրանքներ կան և ինչ է դեռ պետք պարզել մինչև ծրագրի մեկնարկը։

Կլինիկաների առաջարկները համեմատելիս ճշտեք ծրագրի բովանդակությունը․ այն ներառում է միայն սաղմերի ստացո՞ւմը, թե՞ նաև տեղափոխումն ու հետագա հսկողությունը։ Նախնական համաձայնեցման համար պատրաստեք բուժման համառոտ պատմությունը, ընդունվող դեղերի ցանկն ու բժշկին ուղղված հարցերը։ Առանձին համաձայնեցրեք խորհրդատվությունների, նշանակումների և պայմանագրի լեզուն։

Ինչպես է ընթանում ԱՄԲ-ի ցիկլը

Սեփական ձվաբջիջներով ծրագրում սովորաբար դեղեր են օգտագործում ձվարանները խթանելու համար, հետևում բուժման նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքին, ստանում ձվաբջիջները և անցկացնում լաբորատոր փուլը։ Այնուհետև քննարկում են սաղմի տեղափոխումն ու մնացած պիտանի սաղմերը սառեցնելու հնարավորությունը։

Ստորև ներկայացված են բժշկի հետ քննարկման մոտավոր ուղենիշներ։ Խթանման տևողությունը նկարագրված է NHS-ի նյութերում, իսկ լաբորատոր փուլի և մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի՝ ՄԽԳ-ի ստուգման ժամկետները՝ Երևանի կլինիկաներից մեկի ծրագրի հրապարակված նկարագրության մեջ (հղումը՝ աղբյուրներում)։

Փուլ	Ինչ է կատարվում	Մոտավոր ժամկետ
Խթանում	Նշանակված դեղեր, ՈւՁՀ և անհրաժեշտության դեպքում՝ արյան անալիզներ	Սովորաբար մոտ երկու շաբաթ
Պունկցիա	Ձվաբջիջների ստացում՝ ՈւՁՀ-ի հսկողությամբ	Օրը որոշվում է հսկողության արդյունքներով
Լաբորատոր փուլ	Բեղմնավորում և սաղմերի զարգացում	Սովորաբար մի քանի օր․ հրապարակված նկարագրության մեջ՝ 3–5 օր
Տեղափոխում	Սաղմը տեղափոխում են արգանդ․ մնացած պիտանի սաղմերը կարող են սառեցնել	Անհատական պլանով
Հղիության ստուգում	ՄԽԳ-ի արյան անալիզ	Հրապարակված նկարագրության մեջ՝ տեղափոխումից 10–14 օր անց․ ձեր ստուգման օրը նշանակում է բժիշկը

Տեղափոխումը կարող է կատարվել մեկ այլ ցիկլում՝ սառեցված սաղմի օգտագործմամբ։ Խնդրեք նախապես բացատրել, թե ինչ հանգամանքներում կփոխեն սկզբնական պլանը և ինչպես դա կազդի ուղևորության վրա։

Քանի օր է պետք մնալ Հայաստանում

Ցիկլի ընդհանուր տևողությունն ու արտերկրում մնալու ժամկետը տարբեր են։ HFEA-ն որպես ուղենիշ նշում է 3–6 շաբաթը․ տևողությունը կախված է ընտրված բուժման սխեմայից։ Հետազոտություններն ու նախնական խորհրդատվությունները լրացուցիչ ժամանակ են պահանջում։

Խթանման և լաբորատոր փուլի տևողությունների գումարով՝ թարմ սաղմի տեղափոխմամբ այցը քննարկելիս կարելի է կողմնորոշվել մոտավորապես երկու–երեք շաբաթով։ Սա խմբագրության հաշվարկն է՝ ըստ փուլերի, այլ ոչ թե Հայաստանում մնալու սահմանված ժամկետ։ Տեղում նախապատրաստվելը, բուժման սխեմայի փոփոխությունն ու հսկիչ հետազոտություններին սպասելը կարող են երկարացնել այցը։ Անհատական ժամանակացույցը կազմում է բժիշկը։

Մինչև տոմսեր գնելը համաձայնեցրեք՝

• առաջին առկա ընդունելության օրը և ծրագիրը սկսելու պայմանները,
• որ հետազոտություններն ու փուլերը կարելի է անցնել ձեր բնակության վայրում,
• երբ է անհրաժեշտ զուգընկերոջ ներկայությունը,
• արդյոք տեղափոխման համար առանձին այց է պետք,
• որտեղ հանձնել ՄԽԳ-ի անալիզը և անցնել հետագա ՈւՁՀ-ն,
• երբ բժիշկը կկարողանա որոշել վերադարձի թռիչքի հարցը։

Ընտրեք ամրագրումներ, որոնց ամսաթվերը փոխելու պայմանները հստակ են։ Եթե հսկողության մի մասը նախատեսվում է անցնել ձեր բնակության վայրում, նախապես համաձայնեցրեք, թե ով է կատարելու հետազոտությունները և ով է որոշումներ կայացնելու դրանց արդյունքների հիման վրա։

Ինչ հետազոտություններ նախապես անցնել

Անալիզները հանձնելուց առաջ խնդրեք ձեզ համար կազմված ցանկը։ Երևանի կլինիկաներից մեկի՝ ԱՄԲ-ից առաջ հետազոտությունների հրապարակված ցանկում ներառված են գինեկոլոգիական ՈւՁՀ, հորմոնային հետազոտություններ, ընդհանուր անալիզներ և վարակների հետազոտություններ, իսկ տղամարդու համար՝ սպերմոգրամա։ Կոնկրետ հաստատության այս ցանկը չպետք է համարել բոլորի համար կիրառելի նշանակում։

Բժշկի հետ արժե քննարկել՝

• Կնոջ հետազոտությունները․ ՈւՁՀ-ի ինչ արդյունքներ են անհրաժեշտ, արդյոք պետք է որոշել հակամյուլերյան հորմոնի՝ ԱՄՀ-ի և այլ հորմոնների մակարդակները, ցիկլի որ օրերին հանձնել այդ անալիզները։
• Տղամարդու հետազոտությունները․ արդյոք առկա սպերմոգրաման բավարար է, և լրացուցիչ հետազոտություններ են պետք։
• Վարակների սքրինինգը․ ՄԻԱՎ-ի, հեպատիտներ B-ի և C-ի, սիֆիլիսի որ թեստերն է ընդունում կլինիկան։
• Առողջական ընդհանուր վիճակը․ ինչ անալիզներ ու եզրակացություններ են անհրաժեշտ՝ հաշվի առնելով հիվանդությունները, վիրահատություններն ու նախատեսվող անզգայացումը։

Ինքնուրույն մի պատվիրեք համացանցում նշված հետազոտությունների ամբողջ փաթեթը։ Խնդրեք առանձնացնել պարտադիր հետազոտությունները, ըստ ցուցումների նշանակվող հետազոտություններն ու արդյունքների վավերականության ժամկետները՝ ծրագրի մեկնարկի նախատեսվող օրվա դրությամբ։

Փաստաթղթերն ուղարկեք ամբողջությամբ՝ ամսաթվերով, չափման միավորներով, հղումային արժեքներով և եզրակացություններով։ Ճշտեք թարգմանության անհրաժեշտությունը։ Ֆայլերը ստուգելուց հետո խնդրեք գրավոր հաստատել, թե ինչ հետազոտություններ է դեռ պետք լրացուցիչ անցնել կամ կրկնել։

Ինչից է կազմվում արժեքը

Խմբագրությունը հավաքում է գործող գնացուցակները և առայժմ չի հրապարակում օտարերկրյա պացիենտների համար ամբողջական արժեքի համադրելի միջակայք։ Առանց անհատական հաշվարկի հնարավոր չէ միայն փաթեթի անվանումով որոշել ձեր բյուջեն։

Երևանի կլինիկաներից մեկի հրապարակային գնացուցակում առանձին նշված են պունկցիան, լաբորատոր միջամտությունները, տեղափոխումը, սառեցումն ու պահպանումը․ սահմանված են նաև օտարերկրյա քաղաքացիների վճարման պայմանները։ Ուստի նախ ճշտեք ձեզ համար կիրառվող սակագինը։

Խնդրեք հաշվարկը բաժանել հասկանալի մասերի՝

• խորհրդատվություններ և հետազոտություններ մինչև ցիկլի սկիզբը,
• խթանման և հետագա աջակցող բուժման դեղեր,
• ՈւՁՀ և անալիզներ հսկողության ընթացքում,
• պունկցիա և անզգայացում,
• բեղմնավորում, ներառյալ սերմնաբջջի ներցիտոպլազմային ներարկումը՝ ԻՔՍԻ-ն, եթե այն առաջարկվել է,
• սաղմի աճեցում և տեղափոխում,
• սառեցում, պահպանման ժամկետ և դրա հետագա երկարաձգում,
• դոնորական ձվաբջիջներ կամ լրացուցիչ հետազոտություններ, եթե դրանք ներառված են ձեր պլանում։

Ճշտեք, թե որ գումարներն են հաստատուն, իսկ որոնք են կախված նշանակումներից և վճարովի միջամտությունների քանակից։ Յուրաքանչյուր լրացուցիչ ծառայության համար խնդրեք բացատրել դրա նպատակն ու նշանակման հիմքերը։

Պայմանագրում ստուգեք արժույթը, վճարումների ժամանակացույցը, առաջարկի վավերականության ժամկետն ու հաշվարկի կարգը՝ ցիկլի չեղարկման կամ տեղափոխման չկատարման դեպքում։ Առանձին նախատեսեք ճանապարհի, կացության և այցի հնարավոր երկարաձգման ծախսերը։ Համեմատեք ծառայությունների նույն կազմն ունեցող առաջարկները։

Ձվաբջիջների դոնորությունը և ՀՀ օրենսդրությունը

Օոցիտները ձվաբջիջներն են։ Դոնորական ծրագրում բեղմնավորման համար օգտագործում են մեկ այլ կնոջ ձվաբջիջները։ Այս տարբերակի բժշկական ցուցումները քննարկեք վերարտադրողաբանի հետ։

Սեռաբջիջների դոնորությունը կարգավորում է «Մարդու վերարտադրողական առողջության և վերարտադրողական իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքը։ Հղումը տանում է հայերեն գործող պաշտոնական խմբագրությանը։ Ըստ 14-րդ հոդվածի՝ դոնոր կարող են լինել 18–40 տարեկան տղամարդիկ և 18–35 տարեկան կանայք, որոնք անցել են բժշկագենետիկական հետազոտություն և չունեն հակացուցումներ։ Ըստ 19-րդ հոդվածի՝ վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաների ծառայություններ մատուցում են միայն բժշկական օգնության այդ տեսակի լիցենզիա ունեցող հաստատությունները։

Մինչև վճարելը խնդրեք բացատրել հենց ձեր իրավիճակում մասնակցության պայմանները, տրամադրել փաստաթղթերի ցանկն ու պայմանագրի նախագիծը՝ ձեզ հասկանալի լեզվով։ Ճշտեք, թե դոնորի մասին ինչ տեղեկություններ են հասանելի, ինչ հետազոտություններ են կատարվել, ինչ է ներառված ծրագրում և ինչպես են ձևակերպվում համաձայնությունները։ Խնդրեք նշել առաջարկվող պայմանների իրավական հիմքը։

Ինչպես կարդալ կարծիքները և ինչ հարցնել կլինիկային

Կարծիքները գնահատեք առաջին հերթին որպես հաղորդակցության և բուժման կազմակերպման փորձի նկարագրություն։ Փնտրեք կոնկրետ մանրամասներ․ բացատրե՞լ են նշանակումները, տրամադրե՞լ են փաստաթղթերը, զգուշացրե՞լ են լրացուցիչ վճարների մասին, պատասխանե՞լ են մեկնելուց հետո։

Առանձին հղիության պատմությունը թույլ չի տալիս գնահատել ձեր հնարավորությունները։ Ըստ HFEA-ի նյութերի՝ արդյունքը կախված է, մասնավորապես, կնոջ տարիքից և անպտղության պատճառից։ Ձեր անհատական իրավիճակը քննարկեք բժշկի հետ։

Եթե ձեզ ներկայացնում են հաստատության վիճակագրությունը, հարցրեք, թե կոնկրետ ինչն են համարում արդյունք, որ ժամանակահատվածի տվյալներն են հավաքված և պացիենտների որ խմբին են դրանք վերաբերում։ Ճշտեք՝ խոսքը հղիության, թե երեխայի ծննդի մասին է, և հաշվարկը կատարվում է մեկ տեղափոխման, թե սկսված ծրագրի հաշվով։

Մինչև պայմանագիր կնքելը պարզեք նաև, թե ով է վարում բուժումը, որտեղ է կատարվում լաբորատոր փուլը, ինչպես ստանալ լիցենզիայի պատճենը և ում հետ կապվել պլանի փոփոխության դեպքում։ Խնդրեք նախապես ցույց տալ քաղվածքի նմուշն ու հեռավար ուղեկցման պայմանները։

Ինչ ստանալ մինչև տուն վերադառնալը

Խնդրեք քաղվածք՝ կատարված փուլերի նկարագրությամբ, անալիզների արդյունքները, սաղմնաբանական հաշվետվությունն ու նշանակումները։ Եթե սաղմերը մնում են պահպանման, պահեք դրանց հաշվառման, համաձայնությունների, վճարման և պահպանման ժամկետը երկարաձգելու կարգի վերաբերյալ փաստաթղթերը։

Մինչև մեկնելը ստացեք հստակ գրավոր պլան․ ինչ դեղեր ընդունել, երբ անցնել հսկիչ հետազոտությունները և ում ուղարկել արդյունքները։ Ճշտեք, թե ով է շարունակելու հսկողությունը ձեր քաղաքում և ինչպես են բժիշկները կարողանալու փոխանակել փաստաթղթերը։

Քննարկեք բարդությունների նշանները, ներառյալ ձվարանների գերխթանման համախտանիշը։ Ուժեղ ցավի կամ շնչառության դժվարացման դեպքում անհրաժեշտ է շտապ բժշկական գնահատում․ այս ախտանշանները նկարագրված են NHS-ի հուշաթերթիկում։ Նախապես պահպանեք շտապ կապի կոնտակտները և ճշտեք, թե ուր դիմել տեղում։

Ճանապարհի, փաստաթղթերի և կացության կազմակերպման հարցերը դիտարկեք պացիենտի քայլ առ քայլ ուղեցույցով։